In 1786 vertrok Goethe heimelijk naar Italië om de druk van de zaken te ontlopen en wellicht ook om zijn innige relatie met hofdame Charlotte von Stein iets te laten bekoelen. Zijn reis naar Italië kan worden opgevat in de traditie van kunstreizen (zg. Grand Tours) in die tijd. Goethe overwoog om schilder te worden, maar hij stapte later toch van dat plan af. Zijn oberservaties van de Italiaanse kleurenpracht mondden later uit in zijn kleurenleer, die aanmerkelijk afwijkt van die van Isaac Newton.

Na een verblijf van enkele maanden in Rome (waar hij de schilder Tischbein ontmoette), reisde Goethe samen met Tischbein door naar Napels, waar hij de Vesuvius bestudeerde, en vervolgens naar Sicilië. In 1788 werd hij door de hertog teruggeroepen naar Weimar omdat hij steun nodig had bij militaire aangelegenheden, maar zijn reis leverde wel een bijzonder boek op: Italienische Reise.